Page Nav

HIDE

Hide Top Headline

HIDE

Grid

GRID_STYLE

Hover Effects

TRUE

Gradient Skin

{fbt_classic_header}

ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ:

latest

Πώς το lockdown επηρεάζει τη μνήμη μας

Πολλοί από εμάς βρισκόμαστε σε μια καθημερινή ρουτίνα απομόνωσης κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Αυτό αποδεικνύεται ότι δεν είναι πολύ καλό ...


Πολλοί από εμάς βρισκόμαστε σε μια καθημερινή ρουτίνα απομόνωσης κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Αυτό αποδεικνύεται ότι δεν είναι πολύ καλό για τη μνήμη μας
Εάν από τότε που ξεκίνησε το lockdown δυσκολεύεστε να θυμηθείτε να στείλετε κάποιο σημαντικό email, να βρείτε τη λέξη που «χρειάζεστε» ή ακόμη και απλά να αγοράσετε γάλα, δεν είστε μόνοι.
Σε μια έρευνα που διεξήχθη από την οργάνωση Alzheimer’s Society, οι μισοί συγγενείς ανθρώπων με Αλτσχάιμερ είπαν ότι οι αναμνήσεις των αγαπημένων τους είχαν χειροτερέψει όταν άρχισαν να ζουν πιο απομονωμένοι.
Οι περιορισμοί στην κοινωνικοποίηση εντός των κέντρων φροντίδας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η απαγόρευση των επισκέψεων για πολλούς μήνες φαίνεται να είχαν σημαντικές επιπτώσεις.
Στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, έχει ξεκινήσει μια έρευνα για το πως το lockdown έχει επηρεάσει τις αναμνήσεις των ανθρώπων. Εχει παρατηρηθεί ότι ακόμη και οι άνθρωποι που έχουν εξαιρετικές μνημονικές ικανότητες και διαθέτουν πολύ ανώτερη αυτοβιογραφική μνήμη, αρχίζουν να ξεχνούν πράγματα.

To lockdown φαίνεται να επηρεάζει αρνητικά τη μνήμη μας. © Shutterstock

Υπάρχουν φυσικά διάφοροι τύποι μνήμης. Το να ξεχάσει κάποιος κάτι που σκόπευε να αγοράσει είναι διαφορετικό από το να ξεχάσει το όνομα κάποιου ή κάτι που έκανε την περασμένη Τετάρτη. Όμως, η έρευνα για το πώς λειτουργεί η μνήμη δείχνει ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους το περιορισμένο περιβάλλον στο οποίο ζούμε θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο στις αναμνήσεις μας.
Ο πιο προφανής παράγοντας είναι η απομόνωση. Γνωρίζουμε ότι η έλλειψη κοινωνικής επαφής μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τον εγκέφαλο και ο αντίκτυπος μπορεί να είναι σοβαρότερος για όσους αντιμετωπίζουν ήδη μνημονικές δυσκολίες. Για όσους πάσχουν από τη νόσο του Αλτσχάιμερ, τα επίπεδα μοναξιάς μπορούν ακόμη και να προβλέψουν την πορεία της νόσου.
Φυσικά, δεν έχουν όλοι αισθανθεί μοναξιά κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Όμως, ακόμη και αν δεν αισθανόμαστε στεναχωρημένοι για αυτό, πολλοί από εμάς εξακολουθούμε να βλέπουμε λιγότερους ανθρώπους από ότι συνήθως. Μας λείπουν αυτές οι συζητήσεις στο γραφείο ή σε πάρτι που θα μπορούσαμε να μιλήσουμε με δεκάδες ανθρώπους μέσα σε ένα βράδυ, ανταλλάσσοντας ιστορίες για όσα έχουμε κάνει.
Η επανάληψη ιστοριών μας βοηθά να ενοποιήσουμε τις αναμνήσεις μας για ότι μας έχει συμβεί – τις λεγόμενες «επεισοδιακές αναμνήσεις». Αν δεν μπορούμε να κοινωνικοποιούμαστε, ίσως δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι αυτές οι αναμνήσεις δεν μοιάζουν τόσο «κρυστάλλινες» όσο συνήθως.
Όταν θα έχουμε την ευκαιρία να συζητήσουμε και πάλι, θα έχουμε επίσης λιγότερες ιστορίες να μοιραστούμε. Καθώς οι διακοπές ακυρώνονται, οι γάμοι αναβάλλονται και οι συναυλίες και οι αθλητικές εκδηλώσεις συνεχίζονται χωρίς κοινό, έχουμε λιγότερα πράγματα να συζητήσουμε.
Είναι αλήθεια ότι αυτό ενδέχεται να αντισταθμίζετε με περισσότεροι διαδικτυακή κοινωνικοποίηση. Όμως, αυτού του είδους οι συνομιλίες δεν είναι ίδιες. Ισως είναι λιγότερο πιθανό να αναφέρετε πράγματα που σας συνέβησαν και σας φαίνονται ασήμαντα. Αν τα όρια για αυτό που φαντάζει αρκετά ενδιαφέρον για να ειπωθεί έχουν αυξηθεί, τότε για άλλη μια φορά δεν καταφέρνετε να «υπογραμμίσετε» αυτές τις αναμνήσεις.


Οι διαδικτυακές συζητήσεις δεν είναι ίδιες με αυτές στον πραγματικό κόσμο. © Shutterstock

Όμως υπάρχει κάτι περισσότερο από την έλλειψη κοινωνικοποίησης. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ένα άγχος για τη ζωή σήμερα. Ακόμα και αν εκτιμάτε πόσο τυχεροί είστε και πόσο χειρότερα μπορεί να είναι τα πράγματα για άλλους, η αίσθηση ότι ο κόσμος έχει γίνει ένα πιο αβέβαιο μέρος είναι δύσκολο να «αποτιναχθεί».
Στο University College του Λονδίνου, η ψυχοβιολόγος Νταίζη Φανσόρτ και η ομάδα της διεξάγουν έρευνα σχετικά με το πως αισθάνονται οι άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Αν και τα επίπεδα άγχους κορυφώθηκαν όταν ξεκίνησε το lockdown και σταδιακά μειώθηκαν, τα μέσα επίπεδα παρέμειναν υψηλότερα από ότι στις συνηθισμένες περιόδους, ειδικά σε νέα άτομα, ανθρώπους που ζουν μόνοι, με παιδιά, έχουν χαμηλό εισόδημα ή μένουν σε αστικές περιοχές.
Εν τω μεταξύ, η Εθνική Αρχή Στατιστικών στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσε ότι τα ποσοστά κατάθλιψης έχουν διπλασιαστεί. Τόσο η κατάθλιψη όσο και το άγχος είναι γνωστό ότι επηρεάζουν τη μνήμη. Οι ανησυχίες «φορολογούν» τις αναμνήσεις μας, αφήνοντας μας λιγότερη χωρητικότητα για να θυμόμαστε λίστες αγορών ή τι πρέπει να κάνουμε για τη δουλειά μας.
Όλα αυτά γίνονται δυσκολότερα από την έλλειψη σημάτων που βοηθούν τις αναμνήσεις μας. Εάν βγαίνετε για να πάτε στη δουλειά, τότε το ταξίδι σας, η αλλαγή του τοπίου και τα διαλείμματα που κάνετε κατά τη διάρκεια της ημέρας, σας δίνουν «κενά» χρονικά σημεία για να σταθεροποιήσετε τις αναμνήσεις σας.
Όμως, όταν εργάζεστε από το σπίτι, κάθε διαδικτυακή σύσκεψη μοιάζει ίδια με τις υπόλοιπες επειδή κάθεστε ακριβώς στο ίδιο μέρος μπροστά από μια οθόνη. Εχετε στη διάθεση σας λιγότερα πράγματα για να «ταγκάρετε» τις αναμνήσεις σας ώστε να τις ξεχωρίζετε.
Όπως το θέτει η Κάθριν Λόβντεϊ, καθηγήτρια γνωστικής νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Ουεστμίνστερ: «Η προσπάθεια να θυμάστε τι σας συνέβη όταν υπάρχει μικρή διάκρισης μεταξύ των διαφορετικών ημερών είναι σαν να προσπαθείτε να παίξετε πιάνο όταν δεν υπάρχουν τα μαύρα πλήκτρα να σας βοηθούν να μην μπερδεύεστε».

Οι μέρες κατά τη διάρκεια του lockdown μοιάζουν εξαιρετικά… ίδιες. © Shutterstock

Παράλληλα με τις ημέρες που «συγχωνεύονται» σε μία, το ίδιο γίνεται και με τα πράγματα που κάνετε μέσα σε αυτές. Στη δουλειά μπορεί να περάσετε από ένα γραφείο όπου είχατε μια σημαντική συνάντηση, κάτι που θα σας υπενθυμίσει ότι πρέπει να στείλετε email σε κάποιον για αυτή. Στο σπίτι δεν υπάρχουν τέτοια σημεία.
Κάθε ανάμνηση σας έχει να κάνει με το ότι κάθεστε στον υπολογιστή σας. Στο γραφείο μπορεί να θυμάστε ακριβώς που πραγματοποιήσατε κάποια συνομιλία – από τον ανελκυστήρα έως την κουζίνα – και αυτό σας βοηθά να μην την ξεχάσετε.
Παράλληλα, υπάρχει μια γενική κόπωση, η οποία επίσης δεν βοηθά τις αναμνήσεις μας. Οι συναντήσεις στο Zoom είναι κουραστικές, κάποιες δουλειές γίνονται δυσκολότερα από το σπίτι και οι διακοπές ακυρώνονται. Η ρουτίνα και το άγχος για την πανδημία μπορούν να επηρεάσουν τον ύπνο μας. Αν τα συγκεντρώσουμε όλα αυτά, βλέπουμε ότι είμαστε στην πραγματικότητα συνεχώς κουρασμένοι.
Ετσι, με το συνδυασμό κόπωσης, άγχους, έλλειψης ερεθισμάτων και λιγότερων κοινωνικών επαφών, δεν είναι περίεργο που πολλοί από εμάς αισθανόμαστε ότι η μνήμη μας μας «εγκαταλείπει».
Η Λόβντεϊ πιστεύει ότι υπάρχει ένας επιπλέον παράγοντας, τον οποίο ενδέχεται να μην είχαμε παρατηρήσει. Αφορά τον αντίκτυπο που έχει στον εγκέφαλο και ειδικότερα στις αναμνήσεις μας το να ξοδεύουμε χρόνο σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές.
Η εύρεση του δρόμου της επιστροφής στο σπίτι ήταν πάντα σημαντική για την επιβίωση μας. Μόλις απομακρυνθούμε από αυτό, αρχίζουμε να προσέχουμε. Είτε προσπαθούμε να βρούμε τον προσανατολισμό μας μέσα σε ένα δάσος είτε γύρω από μια πόλη, χρησιμοποιούμε περισσότερο την περιοχή του εγκεφάλου γνωστή ως ιππόκαμπος.

Τα ταξίδια φαίνεται να ενισχύουν τη μνήμη μας. © Shutterstock

Οι οδηγοί ταξί για παράδειγμα, καταλήγουν να έχουν έναν «μεγαλύτερο« ιππόκαμπο. Πρέπει να κρατάμε απασχολημένο τον ιππόκαμπο για να θυμόμαστε νέες πληροφορίες. Η Βερονίκ Μπόχμποτ, νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο McGill του Καναδά, διαπίστωσε ότι εάν οι ζωές των ανθρώπων γίνουν πιο περιορισμένες και βαρετές καθώς γερνούν, η χρήση του ιππόκαμπου μειώνεται.
Εάν βρισκόμαστε κλεισμένοι στο σπίτι για αρκετούς μήνες λόγω της πανδημίας, θα έχουμε χάσει τη διέγερση που προέρχεται από το να βρίσκουμε το δρόμο.
Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για αυτό. Πηγαίνοντας για μια βόλτα, ειδικά σε άγνωστους δρόμους, θα «επιστείσετε» την προσοχή στον εγκέφαλο σας. Ακόμη και το να κινείστε κάνει διαφορά. Πρέπει να κάθεστε στο γραφείο σε κάθε σας συνάντηση; Αν πρόκειται για κάποιο τηλεφώνημα, θα μπορούσατε να περπατήσετε κατά μήκος του δρόμου για να συνομιλήσετε.
Το να βεβαιωθείτε ότι τα Σαββατοκύριακα είναι αρκετά διαφορετικά από τις καθημερινές μπορεί να βοηθήσει στην παραμόρφωση που δημιουργεί η νέα μας ζωή στην αντίληψη του χρόνου.
Η Λόβντεϊ συμβουλεύει να προσθέσουμε περισσότερη ποικιλία στις ζωές μας, κάτι που μπορεί να περιλαμβάνει δημιουργική σκέψη. Εάν δεν μπορείτε να βγείτε έξω, προτείνει να βρείτε μια εντελώς νέα δραστηριότητα μέσα στο σπίτι και, στη συνέχεια, να ενημερώσετε κάποιον για αυτό για να σας βοηθήσει να το θυμάστε καλύτερα.

Μία βόλτα στο πάρκο μπορεί να επιστήσει την προσοχή σας. © Shutterstock

Ο αναλογισμός των πεπραγμένων της ημέρας σας κάθε βράδυ μπορεί να σας βοηθήσει να ενοποιήσετε τις αναμνήσεις σας. Θα μπορούσατε ακόμη και να τα γράψετε σε κάποιο ημερολόγιο. Είναι αλήθεια ότι συμβαίνουν όλο και λιγότερα πράγματα που αξίζει να καταγραφούν αυτές τις μέρες, αλλά ίσως ήταν ενδιαφέρον να «ανατρέξετε» σε κάποια προηγούμενη ημέρα.
Και αν ξεχνάτε να κάνετε πράγματα, τότε η δημιουργία λιστών και οι ειδοποιήσεις στο κινητό σας μπορεί να κάνουν μεγαλύτερη διαφορά από ότι νομίζετε. Μπορείτε επίσης να εκμεταλλευτείτε τη φαντασία σας.
Εάν θέλετε να αγοράσετε γάλα, ψωμί και αυγά, τότε πριν φτάσετε στο κατάστημα φανταστείτε τον εαυτό σας να επισκέπτεται κάθε ένα από τα ράφια που θα χρειαστεί να οδηγηθείτε στο κατάστημα που θα επιλέξετε. Όταν φτάσετε εκεί, αυτό το φανταστικό ταξίδια για ψώνια θα επανέλθει στο μυαλό σας και είναι πιο πιθανό να θυμάστε όσα χρειάζεστε.

Δεν υπάρχουν σχόλια